Od 18 października 2026 r. zmieniają się zasady wystawiania orzeczeń lekarskich medycyny pracy. Od tego dnia orzeczenia będą, co do zasady, wystawiane wyłącznie w postaci elektronicznej. Jest to wynik zakończenia okresu przejściowego przewidzianego w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2026 r. (Dziennik Ustaw z 2026 poz. 456).
Zmiana ta ma istotne znaczenie nie tylko dla placówek medycyny pracy, ale również dla pracodawców oraz działów kadr, głównie w zakresie otrzymywania i przechowywania orzeczeń lekarskich
Dotychczasowy sposób wystawiania i przekazywania orzeczeń lekarskich
Dotychczas orzeczenia lekarskie dla pracowników wystawiane były w formie papierowej, dostępnej bezpośrednio po zakończeniu badania. Następnie pracownik miał obowiązek dostarczyć dokument do pracodawcy celem potwierdzenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku.
Nowelizacja rozporządzenia nie wprowadza zmian co do podstawowych zasad przeprowadzenia badania, a dotyczy wyłącznie nowego sposobu dokumentowania wyników badania, wystawiania orzeczeń oraz ich udostępniania.
Co zmienia się od 18 października 2026 r.?
Od 18 października 2026 r. przepisy wprowadzają obowiązek wystawiania elektronicznych orzeczeń lekarskich i zapisywania ich w Systemie Informacji Medycznej.
Oznacza to, że elektroniczne orzeczenia będą dostępne m.in. za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta (IKP). Dzięki temu pracownik otrzyma możliwość dostępu do swojego orzeczenia bez konieczności przechowywania go w wersji papierowej.
Przepisy przewidują również możliwość otrzymania, na żądanie osoby badanej, wydruku orzeczenia podpisanego własnoręcznie przez lekarza. Wynika to z faktu, że nie każdy ma możliwość posiadać aktywne Internetowe Konto Pacjenta.
Należy jednak pamiętać, że przepisy przewidują wyjątki od obowiązku sporządzenia orzeczenia w formie elektronicznej, zgodnie z § 3 ust. 4e rozporządzenia. Dotyczą one przede wszystkim sytuacji, w których występuje brak dostępu do systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 7 ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia, a także w odniesieniu do określonych funkcjonariuszy służb oraz żołnierzy.
Elektroniczne orzeczenia będą dostępne m.in. za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta (IKP).
Pracownik otrzyma możliwość dostępu do swojego orzeczenia bez konieczności przechowywania go w wersji papierowej.
Jakie znaczenie ma ta zmiana dla pracodawców i działów kadr?
Do tej pory pracownik dostarczał orzeczenie o zdolności do pracy pracodawcy lub działowi kadr w formie dokumentu papierowego, uzyskanego po przebytym badaniu lekarskim.
Nowelizacja reguluje również zasady przekazywania orzeczeń bezpośrednio przez placówki medycyny pracy.
Zgodnie z § 3 ust. 4h rozporządzenia: Podstawowa jednostka służby medycyny pracy, w której lekarz przeprowadził badanie profilaktyczne, przekazuje orzeczenie lekarskie pracodawcy w terminie i w sposób określonych w umowie zawartej z tą podstawową jednostką służby medycyny pracy, o której mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 437 oraz z 2026 r. poz. 187).
Oznacza to, że ustawodawca nie wskazał jednoznacznie terminu i sposobu przekazywania orzeczeń, zostawiając tym samym kwestię do uregulowania między pracodawcą a placówką medyczną, z którą to ma podpisaną umowę.
Pracodawcy powinni zatem zweryfikować obowiązujące umowy z placówkami medycyny pracy, w szczególności pod kątem sposobu i terminu otrzymywania orzeczeń. W razie potrzeby warto ustalić możliwość bezpośredniego przekazywania dokumentów do pracodawcy w bezpiecznej formie elektronicznej.
Brak odpowiednich ustaleń może spowodować trudności organizacyjne, zwłaszcza w sytuacji zatrudnienia nowego pracownika czy powrotu po długotrwałej niezdolności do pracy, gdzie warunkiem dopuszczenia do pracy jest aktualne orzeczenie lekarskie.
Pracodawca nie uzyskuje automatycznego dostępu do IKP pracownika ani do jego dokumentacji medycznej, dlatego też konieczne jest przekazanie tego orzeczenia do pracodawcy.
Udostępnienie orzeczenia na Internetowym Koncie Pacjenta nie jest równoznaczne z przekazaniem dokumentu pracodawcy.
Podsumowanie
Wprowadzenie elektronicznych orzeczeń lekarskich jest zmianą wpływającą przede wszystkim na sposób dokumentowania oraz przekazywania informacji o zdolności pracownika do wykonywania pracy.
Z perspektywy pracodawców kluczowe jest odpowiednie uregulowanie obiegu orzeczeń lekarskich z placówką medycyny pracy, tak aby zapewnić sprawne otrzymywanie dokumentów, niezależnie od ich udostępniania pracownikom na Internetowym Koncie Pacjenta.
Ma to szczególne znaczenie w kontekście art. 229 § 4 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na określonym stanowisku.