Pod koniec roku wielu podatników zastanawia się, jak w legalny sposób obniżyć wysokość podatku dochodowego za mijający rok. Istnieje kilka sprawdzonych i całkowicie zgodnych z przepisami metod, które pozwalają zmniejszyć zobowiązania wobec urzędu skarbowego – oto kilka z nich.
Internetowe Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE)
Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) to dobrowolny sposób oszczędzania na emeryturę, który pozwala gromadzić środki z myślą o przyszłości i jednocześnie korzystać z ulgi podatkowej — wpłaty można odliczyć od podstawy opodatkowania w zeznaniu PIT, co realnie obniża należny podatek.
W 2025 roku przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą mogą wpłacić na IKZE maksymalnie 15 611,40 zł.
Środki zgromadzone na koncie IKZE można inwestować w różne instrumenty finansowe — m.in. obligacje skarbowe, fundusze inwestycyjne, ubezpieczenia kapitałowe czy rachunki maklerskie. Kluczową zaletą jest to, że dopóki inwestycje pozostają w ramach konta IKZE, nie są objęte 19-procentowym podatkiem od zysków kapitałowych (tzw. podatkiem Belki) – dzięki temu kapitał rośnie szybciej, a zyski z inwestycji dodatkowo wspiera efekt procentu składanego.
Przykład 1
Anna Nowak postanowiła w 2025 roku zacząć odkładać na emeryturę i otworzyła Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE). W ciągu roku wpłaciła na nie 10 000 zł. Rozlicza się według skali podatkowej, ale jest w drugim progu (stawka 32%), może odliczyć tę kwotę od dochodu w rocznym zeznaniu PIT i tym samym obniżyć podatek o 3 200 zł.
Zgromadzone środki Anna inwestuje w obligacje skarbowe - dopóki pozostają one w ramach konta IKZE, nie płaci 19% podatku Belki od zysków kapitałowych, dzięki czemu jej oszczędności rosną szybciej.
Środki zgromadzone na koncie IKZE można wypłacić na dwa sposoby:
- Przed ukończeniem 65. roku życia – w formie tzw. zwrotu IKZE. W takim przypadku całość wypłaconej kwoty traktowana jest jako przychód i podlega opodatkowaniu według skali podatkowej (12% lub 32%). Zwrot oznacza również zamknięcie konta.
- Po ukończeniu 65. roku życia – w formie wypłaty zgodnej z zasadami IKZE, czyli jednorazowo lub w ratach. Niezależnie od wybranego wariantu, od wypłaconych środków pobierany jest zryczałtowany podatek w wysokości 10%, co stanowi znacznie korzystniejsze rozwiązanie podatkowe.
Z tej ulgi mogą skorzystać osoby indywidualne, firmy rozliczające się na zasadach ogólnych, na podatku liniowym, a także na ryczałcie ewidencjonowanym.
Darowizna
Darowizny to kolejny sposób na wsparcie wybranych instytucji, który jednocześnie umożliwia zmniejszenie podatku dochodowego. Przekazując środki na rzecz organizacji pożytku publicznego, kościołów lub związków wyznaniowych, podatnik może odliczyć ich wartość od podstawy opodatkowania. W praktyce oznacza to, że część przekazanej kwoty zmniejsza podatek.
Limit odliczenia darowizn wynosi:
- 6% dochodu – dla podatników rozliczających się na zasadach PIT (jednoosobowe działalności gospodarcze, spółki osobowe),
- 10% dochodu – dla podatników opłacających podatek CIT (Sp. z o.o., Sp.k).
W 2025 r. zasady odliczania darowizn pozostały bez zmian w stosunku do roku 2024, artykuł opisujący szerzej to zagadnienie – Odliczenie darowizny od dochodu w 2024 r.
Z tej ulgi mogą skorzystać firmy rozliczające się na zasadach ogólnych, na podatku liniowym, ryczałcie ewidencjonowanym, a także podatnicy opłacający podatek CIT.
Zakup wyposażenia i środków trwałych do firmy
Warto rozważyć zakup sprzętów, narzędzi czy wyposażenia, które i tak będą potrzebne w działalności w kolejnym roku – takie wydatki można wykorzystać do zmniejszenia podatku.
Jeżeli wartość nabywanego składnika majątku nie przekracza 10 000 zł, przedsiębiorca może zaliczyć wydatek bezpośrednio w koszty w miesiącu zakupu. W przypadku droższych inwestycji istnieje możliwość jednorazowej amortyzacji:
- Do limitu 50 000 euro rocznie w ramach tzw. pomocy de minimis,
- Fabrycznie nowych środków trwałych.
Jeżeli planowany jest zakup samochodu, którego wartość przekracza 100 000 zł, warto dokonać go jeszcze w 2025 roku. Pozwoli to skorzystać z obowiązującego limitu 150 000 zł dla samochodów osobowych. Od 2026 roku limit ten zostanie obniżony do 100 000 zł, co ograniczy możliwość zaliczenia pełnej wartości wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
Z tej ulgi mogą skorzystać firmy rozliczające się na zasadach ogólnych, na podatku liniowym oraz podatnicy opłacający podatek CIT.
Podsumowanie
Legalne sposoby obniżenia podatku dochodowego nie są skomplikowane – wystarczy zaplanować finanse jeszcze przed końcem roku. Wpłata na IKZE, darowizna, zakup środków trwałych czy wykorzystanie ulg podatkowych pozwalają realnie zmniejszyć podatek i lepiej przygotować się do rozliczeń w 2026 roku.