Święta określone w przepisach o dniach wolnych od pracy są, co do zasady, dniami wolnymi. Ta sama zasada dotyczy niedzieli. Sobota nie jest natomiast dniem ustawowo wolnym od pracy. Kwestia wolnej soboty zależna jest od organizacji pracy u danego pracodawcy.
Pracodawca może ustalić, że dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy jest każdy dzień, z wyjątkiem niedzieli.
Większość pracodawców decyduje, by wyznaczyć na ten dzień sobotę.
Zgodnie z art. 130 Kodeksu pracy każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym (wynikającym z regulaminu pracy, układu zbiorowego lub obwieszczenia). W przypadku pracowników objętych standardową normą czasu pracy jest to obniżenie o 8 godzin.
W 2026 roku dwa święta przypadają w sobotę. Są to:
- 15 sierpnia,
- 26 grudnia.
Wymiar czasu pracy w sierpniu i w grudniu 2026 roku
W sierpniu 2026 r. przypada 21 dni od poniedziałku do piątku, czyli 168 godzin. Święto 15 sierpnia przypada jednak w sobotę i obniża wymiar o 8 godzin. W jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym wymiar czasu pracy pracownika pełnoetatowego wyniesie zatem:
168 godzin - 8 godzin = 160 godzin
Analogicznie, w grudniu wymiar czasu pracy przed uwzględnieniem święta występującego w sobotę również wynosi 168 godzin. Ponieważ święto 26 grudnia obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin, pracownik pełnoetatowy powinien mieć zaplanowane:
168 godzin - 8 godzin = 160 godzin
Pracownik pracujący w podstawowym czasie pracy od poniedziałku do piątku po 8 godzin
Sytuacja jest klarowna, gdy pracownicy pracują od poniedziałku do piątku, w wymiarze po 8 godzin. Wówczas pracodawca jest zobowiązany udzielić w tym samym okresie rozliczeniowym dzień wolny za święto w sobotę.
Dzień wolny musi przypadać w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym wystąpiło święto. Przy okresie jednomiesięcznym wolne za 15 sierpnia należy wyznaczyć w sierpniu, a wolne za 26 grudnia – w grudniu.
Jeżeli obowiązuje trzymiesięczny okres rozliczeniowy obejmujący lipiec, sierpień i wrzesień, dzień wolny związany ze świętem 15 sierpnia może zostać wyznaczony w dowolnym dniu tego okresu – zarówno przed świętem, jak i po nim.
Termin dnia wolnego ustala pracodawca, ponieważ to on odpowiedzialny jest za sporządzanie harmonogramów pracy. Może on uwzględnić propozycję pracownika, ale nie ma obowiązku zgodzić się na udzielenie dnia wolnego we wskazany przez niego dzień.
Pracownik pracujący w równoważnym systemie pracy
W przypadku pracowników objętych równoważnym systemem czasu pracy nie zawsze stosuje się uproszczoną zasadę „jednego dodatkowego dnia wolnego”. Najistotniejsze jest, aby harmonogram obejmował prawidłowy wymiar godzin i odpowiednią liczbę dni wolnych.
Przykład 1
Pracownik pełnoetatowy może mieć w sierpniu 2026 r. zaplanowanych 10 dni pracy po 12 godzin, 4 dni pracy po 8 godzin oraz 2 dni pracy przez 4 godziny. Łącznie daje to wymagane 160 godzin.
Potocznie nazywany „dzień wolny za święto w sobotę” został ujęty zgodnie z przepisami jako obniżenie liczby godzin do przepracowania w miesiącu.
Pracownik niepełnoetatowy
Wymiar czasu pracy pracownika niepełnoetatowego ustala się proporcjonalnie do wymiaru etatu.
Gdy wymiar czasu pracy wynosi dla pracownika zatrudnionego na pełen etat 160 godzin, pracownik zatrudniony w wymiarze:
- 1/2 etatu powinien mieć zaplanowane 80 godzin pracy,
- 3/4 etatu – 120 godzin,
- 3/5 etatu – 96 godzin,
- 1/4 etatu – 40 godzin.
Należy jednak pamiętać, że i w tym przypadku święto wypadające w sobotę nie musi oznaczać udzielenia całego dodatkowego dnia wolnego. Wszystko zależy od zaplanowania harmonogramu pracy. Najistotniejsze jest, by finalnie pracodawca zaplanował ilość godzin pracy zgodnie z wymiarem dla danej części etatu.
Szczególne normy czasu pracy
Odrębnie należy spojrzeć na ustalanie wymiaru czasu pracy pracowników m.in. z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności czy pracowników medycznych zatrudnionych w podmiotach leczniczych. W ich przypadku przy ustalaniu wymiaru czasu należy uwzględnić właściwą normę dobową i tygodniową, zajmowane stanowisko, wymiar etatu czy okres rozliczeniowy.
Kwestie istotne dla pracodawcy
Prawidłowe ustalenie wymiaru czasu pracy oraz zaplanowanie harmonogramu czasu pracy ma znaczący wpływ m.in. na rozliczenie wynagrodzenia, rozliczenie godzin urlopu czy pojawienie się ewentualnych godzin nadliczbowych.
Dzień wolny musi zostać wyznaczony w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym przypada święto.
Kadrowiec posiada wiedzę opartą na przepisach prawa pracy niezbędną do wsparcia w prawidłowym ustaleniu wymiaru czasu pracy czy zweryfikowaniu stworzonego harmonogramu, na podstawie otrzymanych dokumentów, natomiast ostatecznie to pracodawca odpowiada na organizację czasu pracy w swojej firmie, wyznaczenie terminu dnia wolnego oraz przekazanie tej informacji pracownikom.